Erzincan Üniversitesi Ders Bilgi Paketi Ders Bilgi Paketi
 
 
 
Ön lisans
Lisans
Yüksek Lisans
Doktora

Türk Dili/Ses Bilgisi

Ders Kodu1902.020109
Yıl1
Dönem1
Öğretim TürüBirinci Öğretim
Ders DiliTürkçe
Öğretim Üyeleri
  • Dr. Öğr. Üyesi Rabia Aksu
Kaynaklar
  • 1. Banguoğlu Tahsin, Türkçenin Grameri, Baha Matbaası, İstanbul, 1974. Ergin Muharrem, Üniversiteler İçin Türk Dili, Bayrak Yayınları, İstanbul, 1987. Gencan Tahir Nejan, Dil Bilgisi, Ayraç Yayınevi, Ankara, 2001 Dilaçar, Agop, Türk Diline Genel Bir Bakış, TDK Yayınları, Ankara 1964. Asan, Doğan Her Yönüyle Dil, Türkk Hava Kurumu Basımevi İşletmeciliği, Ankara 2007. Ediskun, Haydar, Türk Dilbilgisi, Remzi Kitabevi İstanbul, 1985.
Ders TanımıDilin tanımı, mahiyeti, kültürle ilişkisi, dünyadaki diller ve Türkçenin yeri. Türkiye Türkçesinin Ses Bilgisi. Ses ABC ve harf terimlerinin tanımı. Sesler, ünlü ve ünsüzler. Ünlü ve ünsüzlerin özellikleri. Ses bilgisi ve ses bilim arasındaki fark. Sesin fiziki yapısı, ses yolu ve ses yolunun anatomik yapısı. Ses aykırılıkları, bu aykırılıkların tespit edilmesi ve giderilebilirliği. Ses bilimi. Ses birimi. (Fonem/phonem) adı verilen ve anlam ayırt edici özelliği bulunan dil içindeki seslerin işlevleri, görevle alakalı ses bilgisi, ses uyumları, ünlü uyumu, ünsüz uyumu;; ses (ünlü ve ünsüz) değişmeleri (darlaşma,yuvarlaklaşma, benzeşme, ayrışma, türeme, düşme, ötümlülüşme, ötümsüzleşme; kaynaşma, ünlü çatışması) kaynaştırma ünsüzleri, hece, hece yapısı ve vurgusu, vurgu, ses bilgisi ile ilgili literatür taraması
HedeflerDilin bütün nitelik ve özelliklerini tanımak. Sesin işitsel dilin en temel yapı taşı olduğunu kavramak bütün ses olaylarını ve özellikle Türkiye Türkçesi ses yapısını ve bilgilerini kavramak ve kavratmak. Türkiye Türkçesindeki bütün ses olaylarını tanımak.
Ders İçin Önerilen Diğer HususlarSes bilgisi için göz den çok kulağın kullanılması. Doğru teleffuz çalışmaları. Bolca dinleme uygulamaları yapmak.
Öğrenme Çıktıları
1İnsan sesi, ses yolu, ses, hece, kelime ve ses olaylarını bütünüyle bilmiş ve kavramıştır.
2Türkiye Türkçesi ses yapısı ve özelliklerini bilmiş ve tanımıştır.
3Kelime, cümle vurgusu, seslerin anlam ayıt edici özellikleri olduğunu anlamış, kavramıştır.
4Türkçenin art zamanlı ve eş zamanlı ses değişikliklerini kavramıştır.
5Türkçenin ses olaylarını anlamış ve tespit etmiştir.
Haftalık Ders İçeriği
HaftaDers İçeriği
1Dilin Mahiyeti Kültürel İlişkisi. Dünyadaki Diller ve Türkçenin Yeri Türkiye Türkçesinin Ses Bilgisi
2Ses Alfabe harf kavramlarının tanımı Hece Kelime.
3Sesin Fiziki Yapısı. Ses Yolu. Ses Yolunun Anatomik Yapısı Ses Aykırılıkları Bu Aykırılıkların Tespit Edilmesi ve Giderilebilirliği
4Ses Bilimi ve Ses Birimi (Fonem/Phonem) Adı Verilen ve Anlam Ayırt Edici Özelliği Bulunan Dil İçindeki Seslerin İşlevleri
5Görevsel Ses Bilgisi
6Ses Uyumları, Ünlü Uyumu Ses Değişmeleri (Ünlü-ünsüz)
7Darlaşma, Yuvarlaklaşma, Benzeşme, Ayrışma, Türeme,
8Düşme, Ötümlülüleşme,
9Ötümsüzleşme, Kaynaşma,
10Ünlü Çatışması
11Kaynaştırma Ünsüzleri
12Hece, Hece Yapısı ve Vurgu
13Ses Bilgisi İle İlgili Literatür Taraması
14Literatür Taraması
15Literatür Taraması
16Literatür Taraması
Değerlendirme
DeğerlendirmeYüzde
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri0
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri100
Ara Sınav40
Final/Bütünleme Sınavı100
İş Yükü Hesaplaması
AçıklamaSayıSüreSaat
Ara Sınav111
Final Sınavı111
Bütünleme Sınavı111
Derse Katılım14228
Soru-Yanıt14228
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma339
Okuma14114
Ev Ödevi326
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18
ÖÇ152534
ÖÇ252543
ÖÇ352543
ÖÇ452544
ÖÇ552544

* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek